مجموعه 30 هنرمند : دفترِ آن‌چه فراموش نمی‌شود

«۳۰ هنرمند» تجربه‌ای است از ملاقات با جهان‌های درونی دیگران.

در این مجموعه، هر هنرمند نه صرفاً یک نام، بلکه یک سرزمین، یک شیء، یا موجودی است که بخشی از روح، باور یا نیاز پنهانش شکل عینی پیدا کرده. من در این آثار تلاش نکرده‌ام شخصیت‌ها را بازنمایی کنم؛ بلکه جوهره‌ی خلاقه‌ی هر هنرمند را به هیئت ابزاری، موجودی یا مکانی خیالین مجسم کرده‌ام چیزی که یا معرف اوست، یا اگر در اختیارش قرار بگیرد، مسیر هنری‌اش را کامل‌تر می‌کند.این مجموعه درباره‌ی هویت خلاقه است؛ درباره‌ی لحظه‌ای که هنرمند درمی‌یابد برای ادامه‌ی راه، تنها مهارت کافی نیست، بلکه هر هنرمند به جادویی مخصوص خود نیاز دارد: جرئت، ابزار، راهنما، پناه، یا حتی هیولایی که باید رام شود. «۳۰ هنرمند» نه پرتره‌ی آدم‌ها، بلکه پرتره‌ی نیازهایشان است؛و هر اثر، پلی‌ست میان آنچه هستند و آنچه می‌توانند باشند.

در زمان‌های قدیم، نام عکاسی بر سر زبان‌ها افتاد که هیچ‌کس چهره‌اش را به‌درستی به یاد نمی‌آورد. او را نه به اسم، بلکه به ابزارش می‌شناختند:
صاحبِ دفترِ آن‌چه فراموش نمی‌شود.

می‌گفتند این دفتر نه ساخته شده و نه پیدا؛ بلکه به‌تدریج شکل گرفته، همان‌طور که نگاهِ صاحبش شکل گرفته است. آن‌چه این دفتر را از هر دوربین دیگری جدا می‌کرد چشمی بود زنده که به‌جای لنز، در دلش می‌تپید. چشمی که تصویر را ثبت نمی‌کرد بلکه نگه می‌داشت. هیچ‌کس هرگز عکسی از این دفتر دریافت نکرد؛ همه می‌دانستند تصویرها در حافظه‌ی همان چشم باقی می‌مانند. اما چیزی که بیش از خود دفتر باعث زمزمه و ترس می‌شد خدمتکارش بود.

خدمتکار، همیشه نزدیک دفتر دیده می‌شد. گاه چون نگهبان، گاه چون پایه‌ای که دفتر روی او تکیه می‌کرد. کم‌حرف، خمیده، و پیچیده در پارچه‌هایی که معلوم نبود برای محافظت است یا پنهان‌کردن.

روایت‌ها درباره‌ی سرنوشت او یکی نیست. برخی می‌گویند در سال‌های آخر، خدمتکار دیگر از صاحبش جدا نشد؛ آن‌قدر که مرز میان انسان و ابزار از بین رفت. و برخی باور دارند بدنی که امروز زیر پارچه‌های پیچیده، پایه‌ی دفتر شده همان خدمتکار است که حالا برای همیشه حملِ حافظه‌ای را به عهده دارد که نباید فراموش شود.

هیچ‌کس هرگز زیر آن پارچه‌ها را ندیده است.

در مجموعه‌ی «۳۰ هنرمند»، این روایت یک افسانه نیست؛ تجسمِ نیاز یک هنرمند است.

دفترِ آن‌چه فراموش نمی‌شود
ابزاری‌ست برای دیدن، بی‌آن‌که الزام به نمایش وجود داشته باشد.
و خدمتکارش بدنی‌ست که بارِ این دیدن را حمل می‌کند.

این اثر نه پرتره‌ی یک شخص، بلکه پرتره‌ی هنرمندی‌ست که ترجیح داده دیده نشود تا بتواند همه‌چیز را ببیند.